27338 de hervormde kerkenraad van Harderwijk liet

in 1823 aan 't classicaal bestuur weten dat er geen illegale gezelschappen gehouden werden. Na de Afscheiding van 1834 waarschijnlijk waarschijnlijk wel, toen trad de eerder vaker genoemde oefenaar Wulfert Floor in H'wijk op. Over de aanwezigheid van één of meerdere gezelschappen in Elspeet zijn we beter geïnformeerd. De Heerdense gereformeerde predikant Chr.W.J. Teeuwen verhaalde over 'n cor-respondentie tussen 'n onder de wapenen geroepen militair & de leden van 'n gezelschap uit Heerde. Uit 'n brief van 1832 citeerde hij: "IK BEN VOOR ENIGE DAGEN NAAR ELSPEET GEWEEST, EN DAAR HEB IK WONDERLIJKE ONTMOETINGEN GEHAD! DAAR HEB IK MEER DAN TIEN MENSCHEN ONTMOET, DIE WAARLIJK GOD VREEZEN EN NA DAT ZIJ MIJ GEZEGD HEBBEN, WEL DERTIG DIE ER WERK MEE GEHAD HEBBEN ..."! Uit de kerkenraadnotulen worden wij niet veel wijzer. Wel was er in de buurt van Vierhouten 'n oefening gehouden door een zekere Visser, 'n wegens wangedrag ontslagen organist uit Harderwijk. Unaniem besloot de kerkenraad de zaak stil te houden, maar wel Visser ernstig te onderhouden en hem dringend te verzoeken om hiermee te stoppen! De bronnen die betrekking hebben op de gezelschappen zijn schaars. Veel speelde zich in stilte af, daarnaast hielden de kerkenraden zich ook op afstand. Enige voorbeelden hiervan zijn al eerder & vaker gegeven! Binnen de hervormde gemeente te Nunspeet is over de gehele 19e eeuw slechts één aanwijzing bekend die op 't bestaan van 'n conventikel wijst. Jannes den Besten maakte in zijn bekeringsgeschiedenis melding van 't bestaan van 'n gezelschap te Nunspeet. Overigens wel 'n gezelschap dat onder leiding stond v/d hervormde predikant! Geoefend werd er ook te Doornspijk: op 21 november 1835 boog de hervormde kerkenraad zich over 't houden van oefeningen & geven van catechisaties i/d buurt van Oostendorp. Hier was 'n zekere Gert Jan Witteveen actief: 't probleem was niet dat hij dit deed, hij had er vermoedelijk v/d kerkenraad toestemming voor, alleen had hij hiervoor geen opleiding en was niet door de classis geëxamineerd! Dit nu wàs in strijd met de regels, 'r diende dan ook naar oordeel van de classis 'n eind aan te komen? Verder vernemen wij hier niets van. Eventuele conventikels in Elburg lieten geen sporen na! Meer weten we v/d gezelschappen binnen de burgerlijke gemeente Oldebroek; de eerste vermelding kwam v/d zijde van burgemeester J.G. Luijken Glashorst: hij vroeg in 1835 aan de officier van justitie te Arnhem advies hóe te handelen bij 'n op zondag regelmatig bijeenkomend gezelschap; híer werd de zondagse preek besproken & 'n psalm of gezang gezongen. De predikant, J. Montijn, bezocht regelmatig deze bijeenkomst & had 'm ook opgericht: nadrukkelijk vermeldde de burgemeester dat dit gezelschap nog niets met de Afscheiding te maken had! Kennelijk hadden we hier met 'n legaal gezelschap te maken. Verder horen we hier niets meer over. In 1853 maakte baron Sloet tot Oldhuis 'n melding van 'n schoenmaker die in 'n huttenkolonie bij Oldebroek het " ... EUANGELIE VERKONDIGDE"! Ook hierover zwijgen de bronnen verder. [Zie ook Henry Van Asselt van Elspeet geëmigreerd naar 'THE WEST' USA...]!