18+: 'grote ouwehoer'

Op de vraag
hoe het NT tegenover
het Romeinse Rijk staat,
is dan geen eenduidig antwoord te geven. Dat hoeft ons niet te verbazen, want ook in de moderne geschiedenis is koloniaal bewind niet altijd als even zwaar ervaren.

Het Nederlandse bewind
zal in Nieuw Guinea na de onafhankelijkheid van Indonesia
anders ervaren zijn dan het Nederlandse gezag over Java ten tijde van generaal Van Heutsz
en tijdens de politionele acties na de oorlog.

Zo zal ook het Romeinse bewind
verschillend ervaren zijn in diverse perioden en streken.
SjaulPaul, die grote delen van het Romeinse Rijk doorreisde, zal in Yeroesjalayiem
een totaal andere stemming hebben aangetroffen dan in Philippi.

Yeroesjalayiem zuchtte zwaar
onder de drukkende hand van een overheerser.
Philippi was een [i[colonia, dat is een nederzetting van Romeinen in Griekenland,
een stad met bijzondere voorrechten.

En in Rome zelf
moet de stemming nog weer anders zijn geweest.
Bovendien voerde de ene keizer een ander beleid tegenover Joden en volgelingen van Yehosjoea
dan de andere.

De ambivalentie
van de overwonnen volkeren
ten opzichte van Rome en zijn keizer
zien we in de keizertijd duidelijk naar voren treden.
Enerzijds is er de haat van de overwonnen volkeren tegen de onderdrukker
die zich onophoudelijk uitte
in een reeks opstanden.
Wie meer wil weten van de Romeinse arrogantie
en het daarmee gepaard gaande machtsmisbruik, die kan daarover lezen in 't boek van Fik Meijer, Macht zonder grenzen. Rome en zijn imperium, A'dam, 2005.
Het Romeinse beleid zag de provincies veelal als wingewesten die bestonden ten faveure
van het vaderland en de moederstad.
Het was geen wonder dat daartegen
verzet rees?!

Maar anderzijds was er de keizercultus,
waarin aan de godin Roma en haar keizer goddelijke eer werd bewezen.
Juist in de oostelijke rijkshelft bloeide deze cultus sterker dan in Roma,
waar vanouds een zekere reserve tegen de vergoddelijking van de keizer bestond.
Dat alles mag meespreken als we de teksten van het NT bevragen op de verhouding van de schrijvers tegenover de Romein-se macht. De polen worden hier gevormd door Romeinen 13 en Openbaring 13.
In het eerste hoofdstuk wordt de Romeinse overheid "G ds dienares" genoemd,
in het laatste hoofdstuk is ze
'het beest'.

En in Openbaring 19:2 heet Roma 'de grote hoer'.

Het hoeft ons dan ook helemaal niet te bevreemden
dat SjaulPaul in Romeinen een positief beeld schetst van de overheid en haar taken.
HIER,
in de hoofdstad van 't Rijk, was geen sprake van een koloniale situatie
waarbij het ene volk het andere verdrukte.
Wel was er in deze metropool sprake van etnische minderheden, die kwetsbaar waren!
Onder keizer Claudius waren de Joden uit de stad verdreven en intussen door nero weer toegelaten, waarschijnlijk in het jaar 54nC. De gelovigen aan wie SjaulPaul in de Brief aan de Romeinen schrijft,
Joden en niet-Joden die samen de gemeente 'van Christos' vormden, hadden er belang bij
om zich rustig te gedragen en geen geweld van de overheid uit te lokken.
Bovendien was de Romeinse overheid inderdaad niet alleen maar een potentiele bedreiging, maar
OOK
een potentiele bescherming tegen de aanvallen van de massa's, waar het antisjemitisme welig tierde,
net zoals vreemdelingenhaat tegenwoordig nog her en der wijd verspreid is onder allerhande luidruchtige volksstammen en bevolkingsgroepen
veraf en dichtbij?

Het is dan ook heel goed mogelijk
dat Paul daar aan denkt als hij schrijft over de overheid:
"Zij staat immers in dienst van G d, u ten goede?" Aldus CD~ROM 13:4!
Dat SjaPo oog had voor het Joodse deel van de gemeente in Roma blijkt uit de hoofdstukken 9 tot 11, maar ook uit 15:1-13? Het is waarschijnlijk dat hij ook aan zijn Joodse medebroeders en ~zusters denkt in die tussenliggende tekst van hoofdstuk 13: de Joden waren immers een 'officieel {h}erkende religie', wat iets heel anders was dan een sektarische verzameling van allerlei diverse heethoofden, slaven en meesters, mannen en vrouwen, buiten- &
binnenlanders?

Verder
moet bij een bespreking van SjaPo's waardering van de Romeinse Staat
niet over het hoofd worden gezien dat ook hijzelf een geboren Romeins staatsburger was
en daaraan duidelijk omschreven rechten ontleende volgens HAND 22:25vv!
Het is heel goed mogelijk dat hij daardoor minder scherp de schaduwkanten van het Romeinse Imperium zag dan zijn Joodse broeders en zusters die
DAT
recht niet allemaal hadden?

In de boeken van Lucky LUKE,
met name in de Handelingen der Apostelen, vinden we een zekere waardering voor de Romeinse overheid die meer dan eens SjaPo en zijn metgezellen beschermt tegen de woedende volksmenigten in 18:4vv; 19:35vv & 21:31vv bijvoorbeeld!

Lucas' positieve houding
tegenover het Im-perium Romanum
kan dan ook best wel samenhangen met de geweldige mogelijkheden die het gepacificeerde gebied rond de Middellandse Zee met zijn snelle handelsverbindingen
aan de verbreiding van 't evangelie gaf?!

Intussen staat Luke niet geheel onkritisch tegenover de Romeinse macht:
de stadhouder Felix wordt als een corrupte machthebber getekend in 24:24vv!
In het boek Apocalyps/Openbaring wordt er geheel anders tegen de Romeinse staat van Nero {666} ensow aangekeken!
ROMA
is Het Beest,
DE
Grote Hoer: het is een staat met allerlei diverse
demonische trekken, uitgangspunten en wrede uitingen en dat is
OOK
te verklaren vanuit de eigen ervaringen van
DIE
schrijver!
HIJ
behoort tot de volgelingen van Yehosjeoa aan het einde van die eerste eeuw,
die door keizer DomitiAnus {81~96nC} vervolgd worden, omdat zijn groep 'staatsgevaarlijk' ['terroristisch'] wordt geacht?
DAT
verklaart de felle toon
HIER!

Als we dan ook nu en hier
nog weer eens proberen om deze feiten,
ervaringen en intuities filosofisch te vertalen
dan kan dat door 'dialectisch'te '[be]middelen' tussen twee bekende politiek-theoretische opvattingen: die van het perfectionisme en die van het antiperfectionisme of de 'liberale' neutraliteit.
Perfectionistische benaderingen achten
EEN
specifieke opvatting van het goede leven
DE
juiste of
DE
beste, ongeacht het feit of mensen dit zelf onderschrijven.
De overheid of andere instanties beoordelen
OF
individuele opvattingen hiermee overeenkomen,
en kunnen op basis daarvan bepaalde gedragingen stimuleren, ontmoedigen of verbieden.
Deze visie is traditioneel kwetsbaar voor het verwijt van betweterij
en paternalisme?!

In 'n antiperfectionistische
of antipaternalistische benadering is niet
EEN
opvatting
DE
juiste of
DE
beste, want
ELK
individu maakt zelf wel uit
WAT
'het goede leven is'?!

De overheid dient neutraal te blijven,
en zich dus te onthouden van het welbewust bevorderen van
EEN
specifieke opvatting van het goede leven en het bijbehorende 'beschavingsoffensief'.
GEEN
van beide benaderingen vind ik echt aantrekkelijk:
en maar al te graag propageer ik iets dat ertussenin ligt,
maar zich ook aan die klassieke tegenstelling onttrekt:
laten we het 'imperfectionisme' noemen?

DIT
gaat ervan uit dat niet
EEN
opvatting van het goede leven
DE
absoluut juiste is, maar trekt daaruit
NIET
de conclusie dat ieder individu de inhoud ervan zelf soeverein kan en mag bepalen:
de contouren van het goede leven zijn eerder onderwerp van een permanent maatschappelijk debat, waarin iedereen dan ook iedereen de maat kan nemen en kan bekritiseren,
en niemand al op voorhand verplicht is om de ander
op zijn woord te
geloven!

IEDEREEN
geniet in dit debat de vrijheid om beter te weten wat goed is voor de ander dan de ander dat zelf meent te weten?
IEDER EEN
heeft dus de vrijheid om elkaar eerlijk aan te spreken,
te overtuigen, om te verkondigen, te moraliseren
en 'zending' te bedrijven
...

Een voorwaarde voor
DIT
alzijdige debat is dan ook wel dat het waarheidsgehalte van de eigen opvatting voorlopig wordt opgeschort, en dat deze zelfrelativering als toegangseis geldt voor iedereen die de debatarena betreedt! De overheid is in dit debat
GEEN
strikt neutrale scheidsrechter, maar is zelf cultureel en moreel 'geladen'.
ZIJ
belichaamt bepaalde waarden, zoals die van de individuele autonomie en emancipatie
{DENK
aan letter en geest van de Gondwet!}
en die van 't vreedzame democratische debat waarin van iedere deelnemer wordt gevraagd
om zijn of haar imperialistische waarheidsaanspraken
te relativeren
...

In
DIT
opzicht is
OOK
de overheid aan 'actieve relativist'!
In feite is het dus zo dat [als het goed is]
al onze eigen mydibijdragen voorbeelden zijn van
DEZE
mydimentaliteit en dat zij die zich niet aan deze ongeschreven regels houden,
zichzelf als het ware bij wijze van ons eigen spreken,
vertellen en [her]schrijven
'buiten spel
zetten'?