1206woda110614 vale ouwe vroeger & nu @Irminlooenz

ZIEKTEN EN KWALEN WERDEN BESTREDEN DOOR HET GEBRUIK VAN KRUIDEN: BIJ SOMMIGE HUTTEN WERDEN IN DE MOESTUIN DAN OOK KRUIDEN AANGETROFFEN. DIRK VAN ENK, VOORGANGER IN 'N KRUISGEMEENTE @WEZEP, HANDELDE IN GENEESKRACHTIGE KRUIDEN; DAAR DÌT IN STRIJD MET 'DE WET' WAS, KREEG HIJ IN 1859 HIERVOOR NOG [NOTA BENE] EEN PROCES-VERBAAL!

"'n Mens ..., die dagelijks alleen [nog maar] aardappelen, paardebonen, zuurkool of karnemelksepap eet, kan alleen een gemene dag-loner, een arme boer of een mens zonder beschaving zijn", aldus de arts Pennink in 1848. Voor een groot deel van de Noordveluwse bevolking was dìt i/d 19e eeuw hèt normále dágelijkse voedsel! Aardappelen èn gerstemeel met zout, in water gekookt: met daarnaast roggebrood, besmeerd met 'n mengsel van gekookte aardappelen & harde eieren. 'n Variant hierop was: gekookte aardappels met zúre appels, zout & stroop! In bijzondere gevallen kwam er SULTE op tafel: gekookte stukken van 'n nuchter kalf, enige dagen geweekt in zure karnemelk, vervolgens gebraden i/d koekenpan & met peper & zout op smaak gebracht. Samen met 'kruutmoes' was dit 'n dood-gewone simpele maaltijd die de dagloner zich níet uit eigen zak permitteren kon, maar soms ook voorgeschoteld kreeg van 'n zó ietwat welwillende rijke boer? De dagelijkse maaltijden van deze laatste bestonden uit een pannenkoek van boekweitmeel genuttigd voor de aanvang v/h dagelijks werk! Om 8 uur 's morgens werd er ontbeten, koffie met 'n roggeboterham of brii-melk, om 11 uur wéér koffie!!!

De avondmaaltijd bestond uit vlees, erwten, bonen & andere groenten, waarbij ook de aardappels niet vergeten werden. De genuttigde dranken waren water, karnemelk, koffie of 'n aftreksel van gebrande gerst! Als genotsmiddel werd sterke drank gedronken & door de wat beter gesitueerden wijn. 't Gebrúik van sterke drank door de arme bevolkingsgroepen was 'n doorn i/h oog v/d burgemeesters, en jaarlijks aven zíj in HÙN jaarverslagen te kennen dat 't aantal vergunninghouders teruggebracht diende te worden! Gelet op de inkom-sten, die de gemeentelijk overheden uit de onmisbare accijns op sterke drank ontvingen, is 't de vraag òf dit drankgebruik of -misbruik van harte door hen is tegengegaan?