11/55 nijvere ijver overgrootouders opa oma pa ma


Mòrdechai & Esther: cultuurgeschiedenis, (r)evoluties & millennia vol wisselvalligheden via voorouders & hun nakomelingen her en der!
blozen
Hoewel de landbouw gedurende de hele 19e eeuw nog steeds Hèt Belangrijkste Middel van Bestáán was, bleef dit niet de enige manier om 'n inkomen te verwerven! Sinds 1832 bevond er zich een calicotweverij @ Nunspeet: door het uitbreken van de USA~burgeroorlog,
stopte de aanvoer van katoen en zag de eigenaar zich in 1861 genoodzaakt 't bedrijf te sluiten. Burgemeester VITRINGA verwachtte dat het bedrijf niet meer geopend zou worden, omdat de opkomende stoommachine voor een machinaler verwerking zou zorgen. In 1860 werkten er nog 31 mensen i/d fabriek. Voorgaande jaren lieten een aanmerkelijk hoger aantal arbeiders zien: in 1852 waren het er nog 80; in 1855 was er sprake van 50 weefgetouwen in de winter & 25 i/d zomer. In particuliere woningen werden nog eens 80 ge-touwen aangetroffen. Oldebroek kende ook 'n calicotweverij, waar in 1849 60 personen werkten, meestal beneden de leeftijd van 16 ...

Deze weverij bestond in 1852 uit 134 weefgetouwen. In 1864 was de weverij verdwenen! 't Gemeentebestuur voelde zich niet geroepen om de industrialisatie te bevorderen "... om de ligchaam- & zielbedervende fabriek-instellingen die de krachtige plattelandsbevolking geheel uitputten & verbasteren ..."! Volgens baron Sloet tot Oldhuis & Canteclaer waren weverijen & papiermolens nadelig voor de hele bevolking; híj merkte hierover op: "... en wordt door den huttenwever de bebouwing van zijn weinige roeden grond wel eens geheel achterwege gelaten! Hieruit ontstaan in sommige tijden gebrek aan arbeid, en is een deel v/d bevolking genoodzaakt om elders werk te gaan zoeken"! Even verder vermeldde hij: "De wevers verwaarloozen evenwel tuin- & kleinen akkerbouw, en geen wònder, want of-schoon sommigen hunner in ellendige plaggenhutten wonen, hebben zij echter 'n goed bestaan, wanneer er twee, drie kinderen weven,
dòch in plaats van iets te besparen voor den kwaden dag, voor verbetering hunner huizen, wordt àl 't geld besteed in winkelwaren" ...

'n Nauwere verwevenheid tussen landbouw & de industrie was naar zijn oordeel beter voor de economie. Ermelo's burgemeester Herman Hendrik Vitringa deelde de mening v/d baron toen hij in 1853 i/h gemeenteverslag te kennen gaf: "Hooge weeflonen welke de dagloonen van den veldarbeid aftrekken & daartoe ongeschikt maken kunnen geene waarborgen opleveren van duurzaamen welvaart"!

't Doet de ouwe Mòr denken aan Tom Poes, Heer Ollie & aanverwante Beelden van Toonder: heul veul geëpibreer & 'lock & loll' alom ...


11 jul 2015 - bewerkt op 13 jul 2015 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende